από την iskra.gr

ΤΟΥ ΑΝΤΟΝΙΟ ΓΚΡΑΜΣΙ

ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κείμενο (γραμμένο σε μορφή ερωτή¬σεων και απαντήσεων) από τον Ιωσήφ Βησσαρίωνα [1] τον Σεπτέμβρη του 1927 πάνω σε ορισμένα βασικά σημεία της πολιτικής επιστήμης και τέχνης. Το σημείο που πρέπει να αναπτυχθεί είναι, νομίζω, το εξής: ότι σύμφωνα με τη φιλοσοφία της πράξης (στην πολιτική της εκδή¬λωση), τόσο στη διατύπωση του θεμελιωτή της [2] όσο -και ειδικότερα-στη διασαφήνιση του μεγαλύτερου και πιο πρόσφατου θεωρητικού της [3], η διεθνής κατάσταση πρέπει να εξεταστεί στην εθνική πτυχή της.
Ο «εθνικός» συσχετισμός είναι στην πραγματικότητα το αποτέλεσμα ενός «ιδιαίτερου» συνδυασμού, μοναδικού (κατά μία έννοια), που πρέ¬πει να εννοηθεί και να συλληφθεί στο πλαίσιοαυτής της ιδιαιτερότητας και μοναδικότητας, αν θέλουμε να κυριαρχήσουμε επ’ αυτού και να τον κατευθύνουμε. Είναι αλήθεια ότι η εξέλιξη τείνει προς τον διεθνισμό, όμως το σημείο εκκίνησης είναι «εθνικό» και σε αυτό το σημείο εκκίνησης πρέπει να σταθούμε. Η προοπτική όμως είναι διεθνής και δεν μπορεί να είναι αλλιώς. Πρέπει επομένως να μελετηθεί ακριβώς ο συνδυασμός των εθνικών δυνάμεων που η διεθνής τάξη θα πρέπει να διευθύνει και να αναπτύξει σύμφωνα με τη διεθνή προοπτική και τις διεθνείς κατευθύνσεις.
Η άρχουσα τάξη είναι άρχουσα μόνο αν ερμηνεύσει ακριβώς τον συνδυασμό αυτόν, συνιστώσα του οποίου είναι και η ίδια και ως τέτοια ακριβώς μπορεί να δώσει στο κίνημα μια ορισμένη κατεύθυνση σε συνάρτηση με ορισμένες προοπτικές. Πάνω σε αυτό το σημείο περιστρέφεται, κατά τη γνώμη μου, η βασική διαφωνία ανάμεσα στον Λέοντα Νταβίντοβπς και τον Βησσαρίωνα ως ερμηνευτή του πλειοψηφικού κινήματος. Οι κατηγορίες για εθνικισμό είναι παράλογες αν αναφέρονται στον πυρήνα του ζητήματος. Αν μελετηθεί η προσπάθεια που έγινε από το 1902 ως το 1917 από τους πλειοψηφούντες θα δούμε ότι η πρωτοτυπία της έγκειται στην απαλλαγή του διεθνισμού από κάθεστοιχείο ασαφές και καθαρά ιδεολογικό (με την υποτιμητική έννοια) για να του δοθεί ένα περιεχόμενο ρεαλιστικής πολιτικής.

Οι απαιτήσεις εθνικού χαρακτήρα συμπλέκονται μέσα στην αντίληψη της ηγεμονίας και είναι κατανοητό γιατί ορισμένες τάσεις δεν μιλούν για την έννοια αυτή ή απλώς την αναφέρουν.
Μια τάξη διεθνούς χαρακτήρα στο μέτρο που καθοδηγεί κοινωνικά στρώματα στενά εθνικά(διανοουμένους) και συχνά, λιγότερο από εθνικά, τοπικιστικά και κοινοτιστικά (αγρότες), πρέπει να «εθνικοποιηθεί» κατά μία έννοια, και η έννοια αυτή δεν είναι εξάλλου πολύ στενή, αφού προτού διαμορφωθούν οι συνθήκες μιας οικονομίας σύμφωνα με ένα παγκόσμιο σχέδιο είναι αναγκαίο το πέρασμα από πολλαπλές φάσεις κατά τις οποίες οι περιφερειακοί συνδυασμοί (ομάδων εθνών) μπορούν να ποικίλλουν.

Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι η ιστορική ανάπτυξη ακολουθεί τους νόμους της αναγκαιότητας, ώσπου η πρωτοβουλία να περάσει καθαρά στην πλευρά των δυνάμεων που αποβλέπουν στην οικοδόμηση σύμφωνα με ένα σχέδιο ειρηνικού και αλληλέγγυου καταμερισμού της εργασίας.

Το γεγονός ότι οι μη εθνικές αντιλήψεις (δηλαδή αυτές που δεν αναφέρονται σε κάθε συγκεκριμένη χώρα) είναι εσφαλμένες φαίνεται από το εξής άτοπο: οδήγησαν στην παθητικότητα και την αδράνεια σε δύο πολύ διαφορετικές φάσεις: α) στην πρώτη φάση, κανείς δεν πίστευε ότι πρέπει να ξεκινήσει, δηλαδή θεωρούσε ότι αν άρχιζε θα βρισκόταν απομονωμένος• ενώ αναμε¬νόταν ότι όλοι θα κινούνταν ταυτόχρονα, κανείς δεν κινήθηκε ούτε οργάνωσε το κίνημα• β) η δεύτερη φάση είναι ίσως ακόμη χειρότερη, αφού αναμένεται μια μορφή «ναπολεοντισμού» αναχρονιστικού και μη φυσικού(αφού όλες οι ιστορικές φάσεις δεν επαναλαμβάνονται με την ίδια μορφή).

Οι θεωρητικές αδυναμίες αυτής της σύγχρονης μορφής του παλαιού μηχανισμού καμουφλάρονται από τη γενική θεωρία της διαρκούς επανάστασης, που είναι το ίδιο πράγμα με μια γενική πρόβλεψη που παρουσιάζεται ως δόγμα και καταστρέφεται από μόνη της, από το γεγονός ότι δεν εκδηλώνεται στην ουσιαστική πραγματικότητα.

[1] Ιωσήφ Βησσαρίων: Γιόζιπ Βισαριόνοβιτς, δηλαδή Στάλιν (Σημείωση της Ιταλικής Σύνταξης)
[2] Μαρξ (Σ.τ.μ. της Ισπανικής Έκδοσης)
[3] Λένιν (Σ.τ.μ. της Ισπανικής Έκδοσης)

Advertisements